Amerikan Ulusal Havaclk ve Uzay dairesi NASA, 5 bilim uydusu tayan Delta II roketini Cape Canaveral ss’nden frlatt.
CAPE CANAVERAL - “Themis” ad verilen uzay grevini stlenen ve 200 milyon dolara mal olan bilim uydularnn Dnya atmosferindeki jeomanyetik frtnalarn gizemini ortaya karmas bekleniyor.
Sz konusu jeomanyetik frtnalar, haberleme uydularnn zarar grmesine, elektrik ebekelerinin ilemez duruma gelmesine neden oluyor. Frtnalar nedeniyle ayrca uzay yryndeki astronotlar ile kuzey enleminde yolcu uaklaryla seyahat eden yolcular, yksek seviyelerde radyasyona maruz kalyor.
Bilim adamlar, bu frtnalarn ayrca kuzey lkelerinde k gsterileri gibi alglanan ve bilimsel ad aurora borealis olan k demetlerinin periyodik olarak younlamasyla da ilikisi olduuna inanldn kaydediyorlar.
Kuzey manyetik kutbunu evreleyen ‘aurora borealis’ ve gney manyetik kutbunu evreleyen ‘aurora australis’, Gne rzgarlaryla gelen ykl elektronlarn Dnya atmosferindeki elementlerle etkileime girmesiyle oluuyor.
Gne rzgarlar, yeryz ekirdeinin rettii manyetik g izgilerini izleyerek manyetosfere girer. Buras, ‘gzya damlas’ biiminde ve ok yksek oranlarda ykl elektrik ve manyetik alanlar blgesi.
Elektronlar, yeryznn en st atmosferine girdiinde, yer kabuu yzeyinden 32 km ila 320 km yukardaki yksekliklerde oksijen ve nitrojen atomlaryla arpr ve bylece ma oluur. Imann rengi, elektronlarn hangi atomla hangi ykseklikte arptna bal.
NASA yetkililerinin verdii bilgiye gre insanolu 30 yldan bu yana jeomanyetik frtnalar anlamaya alyor. Amerikan Ulusal Havaclk ve Uzay Dairesi, projeyle, bu konudaki gizemi zmeyi umuyor.
